सामग्री खोज्नुहोस्

नोट : म राम्रो पाठक हैन् । लेखक त झन् हुदै हैन् । झुर लेख्छु । तपाईले पढिसकेपछि कस्तो नराम्रो लेखेको भन्न पाउनुहुन्छ । ए ठिकै लेखिछस  भन्न पनि पाउनुहुन्छ । लेख्ने शैली मन नपरे गाली गर्नुहोस् । म सुध्रिन चाहन्छु । राम्रो लेख्न चाहन्छु ।

अहिले ।

त्यसताका उ मेरो असल मित्र थियो  । जसले, चोट लाग्दा, दुख्दै छ ? भनेर सोध्छ । खुशी हुँदा किन यतिबिघ्न खुशी छस भनेर प्रश्न गर्छ । गुड

यो लेख पढ्यो भने उ मरिमरि हाँस्न पनि सक्छ । वा, मलाई गाली पनि गर्न सक्छ ।  

छेउमा अमर न्यौपाने दाइको सेतो धरती छ । भखरै पढेर सकेको हुँ । लेख्ने मिठो शैली ।  कारुणिक कथा । यस्तै कथाले मलाई बढी छुन्छन् । अघिल्लो हप्ता मात्र ‘पर्ल एस बर्ग’ को ‘गुड अर्थ’ नेपाली अनुवाद पनि पढेर सकें । यी दुवै किताबले मेरा आँखा रसाएका छन् ।

खै कसरी हो आज बाल्यकालको  साथीलाई फ्याट्ट सम्झीन् पुगें ।

यो लेख लेखिरहँदा त्यो बेलाको बाल चेतना सम्झेर ओठबाट फितलो हाँसो फुत्किन् खोजिरहेको छ ।

……………………………………

बाटोको धुलो उडेर हाम्रो घरसम्म आईपुथ्यो ।  त्यसताका अहिले जस्तो फराकिलो बाटो थिएन् । निक्कै कोपचरो । मुस्किलले हिड्न पर्ने । तिन जना सँगै हिडेको ठाउँमा एकजना भने तल आलिबाट हिड्न पर्ने हुन्थ्यो । 

अहिले भने बाटो फराकिलो बनेको छ ।

स्कुल जान अभ्यस्त भैसकेको थिएँ । कम्तिमा फकाएर जा भन्न पर्दैनथ्यो । चकलेट किनिदिने आश्वासन दिनपर्देनथ्यो । कपाल आफै सपक्क कोर्थे । तोरीको तेल टिलिक्क तालुसम्म टल्किने गरि लगाउथे । कसैगरि गल्तीले टाउकामा छोए हातभरि छ्यापछ्यापी आउथ्यो । मेरो चेतनाले भन्थ्यो, कपालभरि तेल लगाएर जानु सजाय कम्ति पाउनु हो । शिक्षकले पिट्न लागे, हतार हतार मेरो हात टाउको पुगिसकेको हुन्थ्यो । ताकि, शिक्षकको लौरो हातबाट तेल लागेर चिप्लीयोस । ( यो जुक्ती मेरो त्यतिबेलाको निजी दिमागसँग सम्बन्घित  छ )

चौरमा सबैजना कसरत गर्दै थिए ।  ढिलोढिलो गरेर स्कुल पुगें । लुरुलुरु पुरानो ब्लक तर्फ लागे । ढोका माथि हेरे । चकले मधुरो अक्षरमा  लेखेको थियो । कक्षा – १ । मेटिसकेको रहेछ । कक्षा भित्र छिरें । होहल्ला थियो । सबै आ आफ्ना धुनमा मस्त थिए । अन्तिम रो बाट वरसम्म आँखा डुलाए । बिद्यार्थीहरु खचाखच थिए । अगाडिपट्टीको डेस्क खाली रहेछ । गएर बस्न खोजें । एउटाले बस्ने ठाउअघि ब्याग  सार्यो । घुमेर अर्कोपट्टी गएँ । अर्कोले पनि त्यै गर्यो । बिचभाग खाली रह्यो । निहुरिएर छिरें । अगाडि ब्याग रांखे । कम्तिमा आफ्नो ठाउँ त सुरक्षित गरे । उनीहरु मुखमुख गरे । मलाई बस्न नदिन सफल भएनन् । म सफल भए । मनमनै हाँसे ।

उनीहरुले कस्तो हाउभाउ  जनाए त्यो मतलबको बिषय पनि त भएन नी । हैन ?

कक्षा २ कसरी पुगें ? आफैलाई अत्तोपत्तो छैन् । के लेखें हुँला । जोड घटाउ मिलाएकी, मिलाइन होला । साच्ची अक्षर मिसले भनें झै कागले ट्वाइलेट गरे जस्तै भए त ? जे होस् पास भएँ । पास भएपछि घरमा कुटाई खानु पर्दैन्थ्यो । हप्काई सहनु पर्दैन्थ्यो । बरु सिसाकलम राम्रा राम्रा पाइन्थ्यो । चिल्ला चिल्ला आवरणमा नयाँ किताब पाईन्थ्यो । किताब भित्र कथा, कबिता पाईन्थ्यो । जहाँ आफुलाई राखेर कल्पनाको आकशमा शैर गर्न सकिन्थ्यो ।

एउटा कथा अझै सम्झन्छु। टुहुरोको कथा । जो अरुको घरमा बसेर काम गर्दथ्यो। र, पनि मिठो खाना पाउदैनथ्यो । बिहानभरि घाँस काट्थ्यो । तर, पनि एक मुठ्ठी दुध पिउन पाउदैेन्थ्यो । एक दिन उसले घर छाडेर हिड्छ । त्यो कुरा पढेर म दखी बनेको थिएँ । मन एक तमासले पोलेको थियो । म चाहन्थे ,उ किताबबाट फुत्त निस्केर बाहिर आओस् ।   मेरो साथी बनोस् । आखिर मेरो गाउँमा मसँग खेल्ने साथी पनि नि त कोही थिएनन् । उ आए, जसैगरि उसलाई पनि राख्न आमा संग अनुरोध गर्थे । आमाले नमाने अरबमा भएका बा लाई फोन गरेर भन्थे ।

बा ले त मैले भनेको जे पनि मान्नु हुन्छ ।

पछि टुहुरो गएर जङलमा दुधको पोखरी भेट्छ । दुध बेचेर धनी बन्छ । राम्री युवतीसँग विवाह गर्छ । आफ्नो परिवारसँग खुशीसाथ बसेको भाव सहित कथाको अन्त्य हुन्छ । कहिल्यै मैले पात्रलाई एक्लै छाडिन । थालेपछि अन्त्यसम्म पढेर नै बिट मार्थे । घर छाडेसम्म मात्र पढें, आफैलाई दुखेर आउथ्यो । उ कहाँ जान्छ ? के गर्ला भनेर पनि बडा चिन्ता लाग्थ्यो । पाठ नै सकेपछि कम्तिमा उ पनि गन्तव्य बिहिन त हुँदैनथ्यो ।

त्यो साल आमाले तुलसी कपी किनिदिनु भो । गाता खस्रो । अक्षर नै नराम्रा हुने भन्या । त्यसमाथि चार पाँच लाइन लेख्दै सकिहाल्ने । छि मलाई त मन परेन् ।

यसपाली सरोजले भने चिल्लाचिल्ला कपी ल्याएको छ । पोहोर साल पनि यसले दामी कापीमा लेख्या थ्यो । क्या भाग्यमानी यार ! यसका बा त सचिव हुन क्यारे । राम्रा कपी मागे मलाई त आमाले पिट्नुहुन्छ, कराउनुहुन्छ । साच्ची हामी त चार जना छौं। सबैलाई त्यतिका महङगा र चिल्ला कपि आमाले किन्न सक्नुहुन्न हुन्न ।

झर्पानुहुन्छ । आमाले भन्नुभएको थियो ‘एउटा चिल्लो कपी र चारओटा तुलसी कपी बराबर हुन् ।’

सरोज र म यो सालबाट मिल्ने भएका छौं । यत्तिसम्म कि उसले बा को गोजीबाट पाँच रुपैया झिके मेरो भागमा दूुई पर्थ्यो। दुई रुपैया हात लागे मेरो भागमा एक पर्थ्यो । उसले कहिल्यै एक रुपैयाँ मात्र झिकें भनेन वा,  झिकेर पनि पैसामा रुपान्तरण गर्न झेउ लाग्यो होला । म उसँग मिल्नुका कारण छन् । उ मसँग यतिबिध्न मिल्नुका पनि कारण होलान् । जान्दिन् । मेरा कारण एकदम सिमित छन् । जस्तै कि ,उसका केही चिल्ला कपी मेरो बनाउनु, चिल्ला पाना च्यातेर पानीमा कुद्ने नाउ बनाउनु । क्या मज्जा आउंथ्यो । तुलसी कपीका पन्नाको त नाउ नै बन्दैनन् । काम नै नलाग्ने पन्ना ।

गणित बिषयको पालो थियो । सर गुणन सिकाइरहनु भएको छ । हामी धेरै पछिल्तर छौं । उसै त नबुझिने बिषय । त्यसमाथि बिषयवस्तुभन्दा बढी सरको ‘अन्डस्टुट अर नट’ भनिरहने बानी । उसै कर्कश लाग्ने । अगाडिपट्टी ब्याग राखें र सुस्तरी बोलाएँ

ओई ,सरोजे । उ बडा पढाइमा ध्यान दिइरहेको रहेछ ।

फेरि बोलाए , जाठा सुन्न ।

फर्कियो ।

मलाई तेरो कपी दे न ।  खुशुक्क भने । र

अहँ, को टाउको हल्लियो ।

कोटयाएर भने ‘तेरा त टन्न छन् त’ ।

आया ! चिमोटी दिए ।

५  रुपैयाँ दिन्छु ।

कहिले ?

भोली ।

मलाई थाह थियो उ मान्छ भनेर । किनकी उसँग रबर किन्न पैसा थिएन। 

उसले थपक्क चारओटा कपी निकालेर दियो । चार पन्चे बिस । २० रूपैया कसरी ल्याउने भनेर मैले त्यो बेला पनि  सोचीसकेको नै थिइन् ।

घरमा ल्याएर दाजुलाई देखाए । दिदीलाई इष्र्या गर्ने बनाए । बहिनी सानै थिई । मुस्किलले गोलोगोलो अण्डा बनाउथी । उसले चिल्लो कपी र नाउको सम्बन्ध नै बुझ्दिनथि । उसलाई देखाएर के समय बर्बाद गर्नु ? कहाँबाट ल्याइस भन्दा बनावटी कहानी बनाए । ‘मा’वादीको कार्यक्रममा फ्रि मा दिएको भनें । त्यसताका गाउँमा ‘मा’वादीको राम्रै भेला हुन्थ्यो । बिबेकहरु कहाँ त खै कस्ले हो गोलीका झोलानै लिएर छाडेको थियो रे ।

म त बन्दुक बोक्ने मानिस देखि परैबाट डराउथे । तर खै कसरी फ्याट्ट मावादीले देका भनेर भनेछु । ढाँट्नु थियो, ढाँटे ।

ढाँटको परिक्षामा पास भएँ ।

भोलीपल्ट ।

सबैभन्दा ठुलो समस्या २० रुपैयाँ कहाँबाट निकाल्ने भनेर भो । सम्झिदा नी चिटचिट पसिना आउछ । मेरा लागि यो ठुलो रकम हो । टिफिनको पैसा भेला पारेर दिन पनि पुरा २० दिन लाग्ने । अहो आज नलगे त करङ भाचिदिन्छ । त्यसै त अजङ्को छ । अस्ति बाजी थापेको पैसा नदिदाँ त देबेलाई दरहो ठटाएको थियो । हैन ,जसैगरि पनि लग्न पर्छ । नत्र त त्यसका फेला परिन्छ ।

दिदीकहाँ शिरानीमा गएर हेरे ।अहँ सुक्को छैन् । अघिपछि त पाँच दश रुपैया हुन्थ्यो त । फेरि आजै चै नहुनु पर्ने । फिक्स हो मेरो ढाड चिलाएको । यसमा दुईमत नै भएन् नी । एक रुपैयाले माने नी हुने नी । बरु आज टिफिनमा भोकै बस्थे । कहाँ मान्छ होला र ? कम्तिमा पनि दश रुपैयाँ त हुनैपर्छ ।

९ बज्यो । स्कुल जाने बेला भैसकेको थियो । यो बिहान त कति चाडो गयो,गयोे । लाग्यो , यसरी सधै समय जादैन् ।आजै मात्र हो । जति छिटो स्कुल जाने समय आयो,उत्ति मेरा नजिक सरोज आए जस्तो लाग्न थाल्यो  । आमा बारीमा हुनुहुन्छ । खेतको छेउ कुनो झार  टिप्र्दैै । बिस्तारै टाई टोक्दै गएँ । दश रुपैयाँ मागें । बिस त दिए पो माग्नु ? सिधै इन्कार भयो । नदिए रुदाँ दिनुहुन्छ भन्ने पुरानो विश्वास थियो ।

यसो भन्दै रुन्छु भन्ने पुुर्वयोजनाका साथ गएको थिएँ ।

आखाँबाट पिलपिल आशु खस्लाखस्ला जस्तो भो । यो चै नाटक हैन नी । रौं रौं लाग्यो । ग्वा ग्वा रोइदिए । आमालाई वास्तै छैन् बा । भुईमा लडें । लडीबडी गरें । लुगा सबै मैला भए । धुनै हुने । आमाले यत्रो बासको लौरोले नितम्बमा बजाउनु भो । आथ्थाथा ,दरो पोल्यो । पिसाब आउला आउला जस्तो भयो । त्यसबखत मेरो दिमागमा त्यो मुला ‘सरा्ज सत्यकसम आएको थिएन् ।

बरु पछाडि कत्रो डाम बस्यो भन्ने चिन्ता लागिरहेको थियो ।

जुरुक्क उठेर ,भातसात नखाई ब्याग बोकेर फरार भएँ । थुक्क बिथ्थामा रोएँ ।  रोएको काम आएन् ।

दिदिले भात त खाएर जा भन्दै थिई । म पछाडि फर्किदा नी नफर्कि पछाडिको भाग हातले सुम्सुम्याउदै फटाफट कुदिरहे ।

स्कुल पुगें । अघि मुन्टिसकेछ मोरो । परैबाट देखे । त्यता जाने कुरै भएन् ।अर्कापट्टी तिर लागें । धैरैबेर छल्नै सकिन् । शौचालय जाने बाटोको मुखैनेर भेट्यो । के भन्ने ? सुम्ला  उठेको कुरा गर्न मिलेन् । फेरि ती दोच्काउला भन्ने पिर ।

आमा उड्ने साइकल लिन जानुभएको रहेछ । पैसा माग्नै भ्याइन् ।

उ छक्क परयो ।

मुुखबाट फुत्त फुस्कियो । के बोले के । पत्तो छैन् । आ जे भए नी भैगो ।

उसले पत्यायो । त्यसपछि झन के के भन्न पर्ने हो । एउटा झुटले अर्को झुट जन्माउने पक्का भो ।

उसले कक्षामा सोध्यो ‘तैले उड्ने साइकल चढेको छस’ ्?

गफ लगाउने पालो मेरो थियो । उत्सहित भएर भनिदिए । मेरो त पहिला पनि यस्तै साइकल थियो । बिग्रियो । त्यै भएर आमा आज बजार जानुभएको हो  ।मैलै पत्याउने गरि भनें । नप्त्याएर धर । उसले बिस रुपैया बिर्सियो ।

आफु भने साइकल उच्चारण गरे पिच्छे बिस रुपैया सम्झिन्थे ।

मैले हात हल्लाई हल्लाई गफ लगाउन् थाले । मान्छेले आफु बच्न जे पनि गर्दे रहेछ । जसो पनि बोल्दो रहेछ । जिन्दगीमा सबैभन्दा ठुलो कुरा बाँच्नु हो । आज बाचे भोली केही न केही त भैआल्छ ।

स्कुलका भित्ताका ससना प्वाल देखाउदै यस्तोमा पनि सानो भएर छिर्छ भनेर गफ दिन लागें । फेरि पत्यायो । उ र म असल साथी भयौं । बिस रुपैयाको साटो मैले उसलाई एकदिन उड्ने साइकल दिने भएँ । उ खुशीले हाँस्यो । म हासिन् । भोली कुटाइखानु छदै छ । त्यै पनि खुश् िभए जस्तो भैदिए । अभिनय न हो । किचिक्क दाँत देखाइदे ।

भोलीपल्ट साइकल लग्न पर्ने दिन थियो । भए पो लानु । नभएको के लानु । म मा आत्माविश्वास यति बढ्यो कि उसलाई एक दुई दिन छक्याउछु भन्ने लाग्यो ।

भोलीपल्ट बालै नदि स्कुल गएँ । उ गेटमै पखिरहेको रहेछ । उसले सोचेको हुदो हो, आज उसको साथी फिल्मा जस्तै आकश माथिमाथि उडेर आउने छ । सायद केहीबेर अघिसम्म उ आकशतिर हेर्दै थियो कि ।

म पुगेपछि खिन्न भो । पुर्वतयारीका साथ गएको हुदाँ खासै गाह्रो भएन् । साफसाफ भनिदिए । हिजो दाई साइकलसगै उडेछ । खै कता हो कता पुगेछ । बिहानसम्म पनि आइपुुगेन् । दिउसो आउछ होला ।

गफै न हो । दिएँ नी ।

त्यो दिन डर नै भएन् । भोलीपल्ट स्कुल ल्याउन भन्यो । मैले सरहरुको डर देखाए । उडने  साइकल ल्याउदा स्कुल नै डिस्टब हुन्थ्यो । नपढेर सबै हाम्रो साइकल हेर्न खोज्थे । तलाई हेर्थे । मलाई हेर्थे ।

हो त है । उसले बुझ्यो ।

अर्को दिन ।

पुग्नासाथ भरे सोमबारे बजारबाट तँ साइकल लानु भनिदिए । बजार आउछ साइकल । मान्यो । दिनभर नबोली बस्यो । चुपचाप । के उ आज धेरै नबोल्ने कसम खाएको  छ ? छुटि हुनासाथ मलाई पछ्यायो । बजारसम्म छाड्दै छाडेन् । लु फत्की आज । कति दिनको कुटाई आज बजारमै धुलाई हुने वाला थियो । रगत नै रगत भएको सबैले देख्ने भए ।आज त खाजा पनि राम्ररी खाएको थिइन् । भोको पेटमा लात बज्रिने भयो ।

बित्यास परयो ।

उ र म सगँसगै छौ । हात नै पक्रे जस्तो भैरहेको छ । हेर्दा यस्तो देखीन्छ । मानौ म हराउनेवाला छु र उसले पक्रिरहेको छ ।

बजारमा एक्कासी हल्ला चल्यो । मान्छेहरु भाग्न थाले । हामी तितरबितर भया । ैसोमबारे बजार भित्रै कसैले बम राखेको छ भन्ने हल्ला चल्यो । एकैछिनमा बजार शुनसान भयो । त्यसको केही समयपछि बम पड्कियो –गड्याम्म ।

भोलीपल्ट उ स्कुल आएन् । पछि था भयो उसका बा लाई मावादीले गिरफतार गरेछन् ।

मैले उसका चिल्ला पन्ना भएका कपी फर्काउन सकिन् ।

……………………………………

अन्तमा

०७८ सालको बैशाख पहिलो साता । झन्डै १७ बर्षपछि भेट भएको थियो ।   चिया पियौ ं ।  उ धेरै बोलेन् ।  पुराना दिन सम्झियौ ।  मुसुक्क हाँस्यो ।

कपि कतिवटा कपि फर्काम ? म जिस्किए ।

नाइँ मलाई त उड्ने साइकल नै चाहिन्छ । उ खुलेर हास्यो

 दुबै दरहो हास्यौं । छेउछाउका मानिसहरु हामीलाई होटल परिसरमा हेरिरहेका थिएँ ।